Het oranje ADR-bord: wat betekenen de Kemlercijfers?

Hoe ziet het bord eruit?

Het bord is oranje, rechthoekig en reflecterend. De standaardmaat is 40 cm breed en 30 cm hoog, met een zwarte rand van 15 mm. Is er te weinig ruimte op het voertuig, dan mag het bord kleiner zijn (minimaal 30 cm breed en 12 cm hoog, met een rand van 10 mm). Een zwarte horizontale lijn deelt het bord in twee helften. Op de bovenste helft staat het gevaarsnummer, ook wel Kemlernummer of Kemlercode genoemd. Op de onderste helft staat het UN-nummer, vier cijfers die de stof zelf aanduiden.

Wat betekenen de cijfers?

Het gevaarsnummer bestaat uit twee of drie cijfers. Het eerste cijfer geeft het hoofdgevaar:

• 2: gasontwikkeling door druk of door een chemische reactie
• 3: ontvlambaarheid van vloeistoffen (dampen) en gassen
• 4: ontvlambaarheid van vaste stoffen
• 5: oxiderend (brandbevorderend) effect
• 6: giftigheid
• 7: radioactiviteit
• 8: bijtende werking
• 9: gevaar voor een spontane hevige reactie

Het tweede en derde cijfer geven bijkomende gevaren. Daarnaast gelden drie vaste regels:

• Een verdubbeld cijfer betekent dat dat gevaar sterker is. 33 wijst dus op een groter ontvlambaarheidsgevaar dan 30.
• Een nul achter het eerste cijfer betekent dat er geen bijkomend gevaar is. Het hoofdgevaar is dan genoeg om de stof te beschrijven.
• De letter X vóór het nummer betekent dat de stof gevaarlijk met water reageert. Bij zo'n stof mag alleen op advies van een deskundige water worden gebruikt.

Drie voorbeelden

• 33 / 1203, benzine. Het hoofdgevaar is 3 (ontvlambare vloeistof) en dat cijfer is verdubbeld. 33 staat in het ADR voor een licht ontvlambare vloeistof met een vlampunt onder 23 °C.
• 30 / 1202, diesel, gasolie en lichte stookolie. Een ontvlambare vloeistof zonder bijkomend gevaar. Het gevaarsnummer 30 staat in het ADR voor een ontvlambare vloeistof met een vlampunt van 23 °C tot en met 60 °C, of voor een vloeistof met een hoger vlampunt die tot of boven dat vlampunt is verwarmd. Onder UN 1202 vallen ook diesel en lichte stookolie met een vlampunt tot 100 °C.
• X423 / 1428, natrium. Een vaste stof (4) die bij contact met water ontvlambaar gas vormt (2), en met de X ervoor: reageert gevaarlijk met water. Hier mag u dus geen water gebruiken zonder advies van een deskundige.

Wanneer is het bord oranje zonder cijfers?

Op een voertuig dat gevaarlijke stoffen vervoert, horen voor en achter twee oranje borden, rechtopstaand en haaks op de lengteas van het voertuig. Zijn er geen cijfers voorgeschreven, bijvoorbeeld bij vervoer van verpakkingen (stukgoed), dan zijn die borden blanco. Bij tankwagens en andere voertuigen met tanks komen er op de zijkanten van elke tank of tankafdeling extra borden met het gevaarsnummer en het UN-nummer. Dat geldt ook bij onverpakte vaste stoffen onder één UN-nummer. Vervoert een voertuig maar één gevaarlijke stof en geen andere lading, dan mogen het gevaarsnummer en het UN-nummer op de borden voor en achter staan, en vervallen de zijborden. Oranje borden die niet bij de lading horen, moeten verwijderd of volledig afgedekt zijn. De afdekking moet na 15 minuten brand nog werken.

Bord en gevarenetiket zijn niet hetzelfde

Het oranje bord zit aan het voertuig of de tank en vertelt wat er in het voertuig zit. De gevarenetiketten (ruitvormige tekens met een symbool, zoals de vlam van klasse 3) zitten op de verpakking, de tank of de container en laten de gevaarsklasse zien. Het bord noemt een stof en het hoofdgevaar met cijfers; het etiket toont het gevaar met een symbool. Veel voertuigen dragen beide.

Wat leveren wij?

Wij leveren Kemler-stickers: de cijfers 0 tot en met 9 los, blanco stickers die u zelf aanvult en vooraf ingevulde nummers zoals 33-1265. De stickers zijn 400 × 300 mm, 400 × 150 mm of 300 × 120 mm. Een oranje bord in plaat van aluminium of kunststof leveren wij niet. Een volledig, ADR-conform bord bestaat uit meer dan de cijfers: het moet de juiste afmetingen en een reflecterende oranje ondergrond hebben. Wij beloven daarom niet dat een sticker of combinatie van stickers aan het ADR voldoet; dat bepaalt uw vervoerder of ADR-adviseur. De ADR-, IMO- en GHS-stickers voor gevarenetiketten staan in een eigen groep.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen het gevaarsnummer en het UN-nummer?

Het gevaarsnummer (boven) beschrijft het gevaar. Het UN-nummer (onder) is vier cijfers en benoemt de stof, bijvoorbeeld 1203 voor benzine.

Wat betekent de letter X op een oranje bord?

De stof reageert gevaarlijk met water. Hulpdiensten blussen dan niet met water zonder advies van een deskundige.

Kan ik zelf cijfers op een blanco bord plakken?

Met onze blanco Kemler-stickers en losse cijfers kunt u een nummer samenstellen. Welk nummer bij uw lading hoort, staat in de ADR-lijst; uw ADR-adviseur kan dat bevestigen.